De Friese Oranjes, een lesje geschiedenis

0

Koningsdag komt eraan en het woord ‘Oranje’ valt vaker dan ooit. Marion bezocht Landgoed Oranjewoud met het daarop gelegen Museum Belvédère – ooit aangelegd door een prinses van Oranje – en geeft ons een lesje geschiedenis.

oranjewoud

Landgoed Oranjewoud

Landgoed Oranjewoud, waar Museum Belvédère staat, werd ooit aangelegd door Albertine Agnes van Nassau Dietz, prinses van Oranje. Deze ‘Friese Oranje’ Albertine was een invloedrijke vrouw in het vaak door vrouwen ‘geleide’ geslacht van de Oranjes.
Ehh…  hoe zat het ook weer met de Friese Oranjes?
Albertine Agnes werd in 1634 geboren als vijfde en jongste dochter van Frederik Hendrik en Amalia van Solms. Haar vader werd geboren uit het huwelijk van Willem van Oranje en zijn vierde vrouw Louise de Coligny. Willem graaf Nassau van Dillenburg erfde de titel Prins van Oranje in 1544 van zijn kinderloos gestorven neef René van Chalon in 1544. Vanaf dat moment is het huis van Oranje dus verbonden aan de Nederlanden.

albertineagnes

Prinses Albertine Agnes

In de zeventiende eeuw wordt Willem van Oranje als stadhouder opgevolgd door zijn zonen Maurits en Frederik Hendrik. Frederik Hendrik op zijn beurt wordt met de onderbreking van het stadhouderloze tijdperk in het midden van de eeuw opgevolgd door respectievelijk zijn zoon Willem II en zijn kleinzoon Willem III. De kleinzoon, gehuwd met Mary Stuart, is naast Stadhouder ook Koning van Engeland. Het huwelijk blijft kinderloos en als Willem III in 1702 sterft, gaat de titel Prins van Oranje via zijn tante Albertine Agnes, zus van zijn vader, naar de Friese tak van het geslacht Nassau.

900Gerrit_van_Honthorst_-_Frederik_Hendrik_met_familie en hun 3 dochters geschilderd door

Frederik Hendrik en Amalia van Solms met drie van hun dochters.

En dan zijn we terug bij Albertine Agnes. Zij is getrouwd met Willem Frederik van Nassau Dietz, een kleinzoon van een broer van Willem van Oranje, Jan van Nassau. Willem Frederik is stadhouder van Friesland en Groningen. Als hij in 1664 overlijdt, treedt Albertine Agnes op als regentes voor haar minderjarige zoon Ernst Casimir. Het is uiteindelijk haar kleinzoon Johan Willem Friso die in 1702 de titel Prins van Oranje erft en daarmee zijn grootmoeder de stammoeder maakt van het huidige Huis van Oranje.

HendrikCasimir2

Ernst Casimir en Johan Willem Friso

Johan Willem Friso, evenals zijn vader en grootvader stadhouder van Friesland en Groningen, trouwt met Maria Louise van Hessen-Kassel, door de Friese bevolking liefdevol Marijke Meu (tante Marijke) genoemd. Maria Louise stamde via haar moeder af van Louise Juliana van Nassau, de oudste dochter van Willem van Oranje en zijn derde vrouw Charlotte van Bourbon. Op weg naar Den Haag verdrinkt Johan Willem Friso in 1711 en laat zijn jonge vrouw achter met een dochtertje en een zeven weken na zijn dood geboren zoontje, de latere Willem IV. Zich bewust van de belangen van het geslacht Oranje Nassau neemt Maria Louise als regentes het stadhouderschap van Friesland, Groningen en Drente waar van 1711 tot 1731. De westelijke Nederlanden kenden op dat moment een stadhouderloos tijdperk. Pas in 1747 benoemden ook de overige gewesten Willem IV als hun stadhouder, daarmee werd hij de eerste erfstadhouder van de Republiek der Verenigde Provinciën. Maria Louise is in 1759 de zeventig al ruim gepasseerd als zij door de dood van zowel haar zoon als haar schoondochter genoodzaakt is de zorg op zich te nemen voor haar minderjarige kleinzoon Willem V. Opnieuw neemt zij als regentes het stadhouderschap waar tot haar dood in 1765.

Anneofhannover_princess_of_orange

Maria Louise van Hessen-Kassel

Het huidige Huis van Oranje stamt dus via de vrouwelijke lijn af van Willem van Oranje. Maar dat niet alleen, in de achttiende eeuw is het Maria Louise die voor achtereenvolgens haar zoon en haar kleinzoon de dynastieke belangen veilig stelt. De negentiende eeuw kent drie Oranje-koningen, Willem I, Willem II en Willem III, maar in de twintigste eeuw zitten er drie vorstinnen op de troon, Wilhelmina, Juliana en Beatrix. En zoals het zich nu laat aanzien zal er in de eenentwintigste eeuw opnieuw een koningin worden ingehuldigd, Amalia.

Marion Schut-Koelemij

 

Landgoed Oranjewoud, Oranjewoud (Fr)
http://www.landgoedoranjewoud.com

 

 

Plaats een reactie