Phoenix

0

Het is lang geleden dat ik zo’n fascinerende film heb gezien als Phoenix van de Duitse regisseur Christian Petzold. Vanaf de openingsscène tot een toch nog verrassende ontknoping wordt de kijker gevangen in een verhaal van blinde loyaliteit, dubbel verraad en in duigen vallende dromen.

Een vrouw moet stoppen bij een wegversperring. Het is donker. Naast haar zit een persoon van wie het gezicht verpakt is in bloederig verband. De situatie is dreigend. Langzaam wordt duidelijk dat we ons bevinden in Duitsland kort na het einde van de Tweede Wereldoorlog. De vrouw achter het stuur is Lene. Zij is onderweg naar een plastisch chirurg in Berlijn met de zangeres Nelly. De joodse Nelly heeft het concentratiekamp overleefd met een door schotwonden verwoest gelaat. Een operatie reconstrueert Nelly’s gezicht, maar het wordt niet helemaal haar oude uiterlijk zoals zij graag gewild had.

Eenmaal hersteld gaat Nelly in de puinhopen van het naoorlogse Berlijn op zoek naar haar echtgenoot de pianist Johnny. Zij vindt hem in de rokerige nachtclub Phoenix, waar hij als manusje van alles werkzaam is. Hij herkent haar niet als zijn vrouw, maar ontwaart wel een lichte gelijkenis. En die lichte gelijkenis kan hij goed gebruiken. Johnny stelt Nelly voor haar te modelleren naar zijn omgekomen vrouw en haar te laten terugkeren om het door haar omgekomen familie nagelaten fortuin te incasseren. Lene ziet met grote zorg hoe Nelly weer geheel in de ban is van haar echtgenoot en steeds meer tijd bij hem doorbrengt. Ook als zij Nelly duidelijk maakt dat Johnny haar heeft verraden aan de nazi’s en zich van haar heeft laten scheiden, blijft Nelly naar Johnny gaan. Intussen droomt Lene van een toekomst met Nelly en maakt plannen voor emigratie naar Palestina. Maar Nelly heeft haar eigen droom en dat is Johnny terugwinnen. Haar loyaliteit aan hem is hartverscheurend om te zien. Vooral ook omdat hij haar bepaald onaardig behandelt.

De film is zo fascinerend omdat het verhaal niet met veel tekst verteld wordt maar met subliem acteren en met kleine subtiele aanwijzingen. Nelly wordt magistraal gespeeld door Nina Hoss, Ronald Zehrfeld zet een wel heel geloofwaardige opportunistische Johnny neer en Nina Kunzendorf boeit met haar wat koele licht afstandelijke Lene. Door de hele film is de nachtclubachtige melancholische jazz en belangrijke sfeerbepaler. Het door Nelly gezongen ‘Speak Low’ van Kurt Weill en Ogden Nash met de regel ‘Love is a spark, lost in the dark too soon….’ geeft het einde van de film een extra lading.

Mis deze film niet en ga hem zien met anderen. Het is reuze interessant om te ervaren dat er meerdere interpretaties van het plot mogelijk zijn. Ik heb Phoenix gezien met een groepje van acht mensen en wij hebben heel lang nagepraat.

Marion Schut-Koelemij

www.bioscoopagenda.nl

 

Plaats een reactie